استفاده از تصاویر شبکیه برای پیش بینی بیماری‌ها

پایگاه اطلاع رسانی ایران رصد، به نقل از سایت دانشکده پزشکی هاروارد. استفاده از تصاویر شبکیه برای پیش بینی خطر بیماری های چشمی و سیستمیک روش معمول چشم پزشکی ممکن است در پزشکی پیشگیرانه و تشخیصی کمک کند.

با ترکیب تصویربرداری شبکیه، ژنتیک و کلان داده ها، پزشکان, محققان دانشکده پزشکی هاروارد دریافته اند که می توانند تخمین بزنند که یک فرد چقدر احتمال دارد به بیماری‌های چشمی  و بیماری های سیستمیک در آینده مبتلا شود.

آنها ارتباط قابل توجهی بین نازک شدن لایه های مختلف شبکیه و افزایش خطر ابتلا به بیماری های چشمی، قلبی، ریوی، متابولیک و عصبی و ژن های مرتبط با ضخامت لایه شبکیه را یافتند.

یافته های آنها در Science Translational Medicine منتشر شده است.

سیده مریم ذکاوت، کارشناس بالینی چشم پزشکی، محقق فوق دکتری در موسسه Broad، گفت:

«ما نشان دادیم که تصاویر شبکیه را می توان برای پیش بینی خطر آینده بیماری های چشمی و بیماری های سیستمیک استفاده کرد.

او گفت:

“این به طور بالقوه می تواند به پیشگیری از بیماری کمک کند. اگر از تصویر شبکیه فردی متوجه شویم که در آینده در معرض خطر بالای ابتلا به گلوکوم یا بیماری قلبی عروقی است. می توانیم آنها را برای غربالگری بعدی یا درمان پیشگیرانه ارجاع دهیم.”

شبکیه به دلیل موقعیت آن در پشت ساختارهای شفاف چشم، تجسم و تصویربرداری غیرتهاجمی از آن آسان است. تصویربرداری شبکیه در حال حاضر یک روش معمول در چشم پزشکی است. این مطالعه جدید احتمالات پزشکی پیشگیرانه و گفتگوی متقابل بین چشم پزشکی و سایر زمینه های پزشکی را آشکار می کند.

مطالعات قبلی ارتباط بین سلامت شبکیه و شرایط سلامتی مانند پیری، بیماری‌های متابولیک قلبی مانند دیابت و فشار خون بالا و بیماری‌های عصبی مانند زوال عقل، سکته مغزی و ام اس را نشان داده‌اند.

روش غیر تهاجمی پیش بینی بیماری

نازلی زبردست، نویسنده ارشد، استادیار چشم پزشکی HMS و مدیر تصویربرداری گلوکوم در Mass Eye و می‌گوید:

واقعاً هیجان انگیز است که بتوانیم ببینیم این تصاویر، که بدون نیاز به انجام هر نوع روش تهاجمی به دست می‌آیند. با بسیاری از شرایط سیستمیک، هم در سطح ژنتیکی و هم در سطح اپیدمیولوژیک مرتبط هستند.

برای شناسایی ارتباط بین سلامت شبکیه و خطر بیماری، و برای شناسایی ژن‌های مرتبط با سلامت شبکیه، محققان داده‌های ۴۴۸۲۳ شرکت‌کننده در Biobank بریتانیا را که در سال ۲۰۱۰ تحت تصویربرداری توموگرافی انسجام نوری (OCT) از شبکیه، ژنوتیپ و اندازه‌گیری‌های پایه سلامت قرار گرفتند، تجزیه و تحلیل کردند. و سپس برای توسعه بیماری به طور متوسط طی ۱۰ سال پیگیری شدند.

برخلاف مطالعات قبلی که ژن‌های مرتبط با سلامت کلی شبکیه را جستجو می‌کردند، این مطالعه عمیق‌تر به نقش لایه‌های سلولی مختلف که شبکیه را می‌سازند، پرداخت.

ساختار لایه‌ای

زبردست، که همچنین یکی از دانشمندان مرتبط در موسسه برود است، می‌گوید:

هر لایه شبکیه از انواع مختلفی از سلول‌ها با ساختارها و عملکردهای متنوع تشکیل شده است. ما نشان می‌دهیم که ضخامت این لایه‌های مختلف با شرایط متفاوتی مرتبط است.

محققان می گویند این مطالعه همچنین بینشی در مورد ژن ها و مسیرهای بیولوژیکی تعیین کننده سلامت شبکیه ارائه می دهد. آن می تواند برای توسعه درمان های آینده مورد استفاده قرار گیرد. در مجموع، این تیم ۲۵۹ جایگاه ژنتیکی مرتبط با ضخامت شبکیه را شناسایی کردند.

یکی از دیدگاه‌های این کار این یافته است که چندین بیماری سیستمیک از جمله عملکرد ضعیف قلب، متابولیک، ریه و کلیه با نازک شدن بخش گیرنده نوری شبکیه مرتبط است. اگرچه تحقیقات بیشتری برای تأیید علیت مورد نیاز است. مطالعات آینده همچنین باید به دنبال تکرار روش‌های مطالعه در جمعیت‌های متنوع‌تر و گروه‌های سنی مختلف باشد. زیرا شرکت‌کنندگان در Biobank بریتانیا عمدتاً سفیدپوست بودند و ۴۰ تا ۷۰ سال سن داشتند.

امکان گسترش روش

تصویربرداری OCT شبکیه در حال حاضر یک روش بالینی استاندارد در چشم پزشکی در Mass Eye and Ear و جاهای دیگر است. اما نویسندگان می‌گویند که نتایج آنها نشان می‌دهد که استفاده از آن می‌تواند گسترش یابد.

کار بیشتر بر روی ارتباط بین سلامت چشمی و متابولیک قلب، درک کاربرد بالینی آن را امکان پذیر می کند. محققان در حال گسترش این خط از تحقیقات به همراه پرادیپ ناتاراجان، دانشیار پزشکی HMS، مدیر قلب و عروق پیشگیرانه در Mass General هستند. یک عضو وابسته در ابتکار بیماری های قلبی عروقی در موسسه براد.

زیبادست گفت:

بیماران برای سلامت چشم خود به ما مراجعه می‌کنند. ما اگر بتوانیم بیشتر از سلامت چشم، به آنها بگوییم چه می‌شود. اگر با استفاده از تصاویر شبکیه به او بگوییم، به نظر می رسد که شما در معرض خطر بالای ابتلا به فشار خون هستید. بنابراین شاید بهتر باشد شما غربالگری یا به پزشک مراقبت های اولیه خود مراجعه نمایید.

نویسندگان یک رابط کاربری آنلاین برای تمام یافته های خود در پورتال دانش چشمی توسعه داده اند. آن محققان را قادر می سازد تا ارتباط بین ضخامت لایه شبکیه، بیماری و ژنتیک را بررسی کنند.