پایگاه اطلاع رسانی ایران رصد، به نقل سایت ناوال نیوز، وزارت دفاع ایران در غرفه خود در جریان نمایشگاه DIMDEX ۲۰۲۴ در قطر، فناوری های جدید مختلفی را در کنار عناصر موجود در حوزه های مختلف به نمایش گذاشت. در این نمایشگاه نمونه ای ماکتی از زیردریایی کلاس فاتح به نمایش گذاشته شد که از بقیه متمایز بود.

سیستم پیشرانش مستقل از هوا

به گفته نمایندگان ایران در این نمایشگاه، تغییر قابل توجهی که در این زیردریایی دیده می شود. یک سیستم پیشرانه مستقل از هوا (AIP) است. نیروی دریایی ایران قصد دارد باتری زیردریایی های کلاس فاتح را با سیستم AIP جایگزین کند.

سایت ناوال نیوز بیان داشته است که، دانشگاه صنعتی مالک اشتر مدتهاست که با جدیت در حال کار بر روی ادغام این قابلیت در زیردریایی های کلاس فاتح است. این دانشگاه علاوه بر کار بر روی پروژه های فناوری جدید، توانایی آزمایش سیستم های دریایی مختلف را دارد.

این مقام مسئول از اجرای طرح نصب سیستم AIP بر روی نخستین زیردریایی کلاس فاتح تا یک سال آینده خبر داد. پس از ارزیابی نتایج بر روی زیردریایی اولیه، فرآیند نوسازی به قایق های دیگر در این کلاس گسترش خواهد یافت.

تحلیل کارشناسان از این ماکت نشان می دهد که یک سیستم پیشرانه شبیه استرلینگ روی آن به کار رفته است. پیش بینی می شود که اضافه شدن فناوری AIP به طور قابل توجهی قابلیت های عملیاتی این زیردریایی ها را افزایش خواهد داد. به ویژه افزایش استقامت آن ها در زیر آب که یک ویژگی کلیدی برای زیردریایی های دیزلی – الکتریکی است.

مقایسه کلاس فاتح و غدیر

زیردریایی کلاس فاتح به عنوان یک پیشرفت قابل توجه در کشتی سازی ایران محسوب می شود. آن جهش کیفی نسبت به نسل قبلی خود یعنی کلاس غدیر را نشان می دهد. قدرت جابجایی کلاس غدیر ۱۲۰ تن است، در حالی که کلاس فاتح قدرت جابجایی بسیار بیشتری در حدود ۶۰۰ تن دارد.

زیردریایی کلاس فاتح، تسلیحات خود را از چهار لانچر اژدر ۵۳۳ میلی متری واقع در دماغه، شلیک می کند. گزارش های رسانه ها نشان می دهد که تسلیحات این زیردریایی شامل مین، اژدر و موشک های ضد کشتی است. منابع محلی گزارش داده اند که زیردریایی کلاس فاتح توانایی شیرجه زدن تا عمق ۲۰۰ متری را دارد. علاوه بر این، گزارش شده است که توانایی عملیات مداوم آن تا پنج هفته در زیر آب است که بر ظرفیت عملیاتی پایدار آن تاکید می کند. زیردریایی کلاس فاتح نمونه ای از پیشرفت قابل توجه ایران تکنولوژی های نظامی دریایی است.

پایگاه اطلاع رسانی ایران رصد، نیروی دریایی آمریکا به تازگی یکی از شش زیردریایی رباتیک پهن پیکر با نام «اورکا» که توسط شرکت بوئینگ طراحی و تولید شده، را دریافت کرد. این زیردریایی‌های بدون سرنشین برای انجام ماموریت های با برد بیش از هزار کیلومتری طراحی شده‌اند. این قابلیت کشنده‌تر و غیرقابل پیش‌بینی‌تر را به نیروها خواهند داد. قابلیت رباتیک به زیردریایی امکان نفوذ به آب های متخاصم بدون به خطر انداختن جان انسان ها را می‌دهد. آن همچنین، می‌تواند جهت عملیات‌های ترور، جاسوسی و غیره نیز بکار گرفته شوند.

XLE0

اولین زیردریایی اورکا که به طور رسمی با نام XLE0 شناخته می شود، در ۲۰ دسامبر در هانتینگتون بیچ، کالیفرنیا توسط نیروی دریایی آمریکا پذیرفته شد. نیروی دریایی شش اورکا را از پیمانکار دفاعی بوئینگ خریداری می کند و اولین زیردریایی این قرارداد، یک کشتی آزمایش و ارزیابی است. بقیه زیردریایی ها کاملاً عملیاتی بوده و قادر به انجام ماموریت های واقعی خواهند بود. XLE0 به احتمال زیاد یک زیردریایی آزمایشی است و پس از آن XLE های ۱ تا ۵ از راه خواهند رسید.

زیردریایی با پیشران هیبریدی (دیزل-الکتریک)

براساس بیانیه فرماندهی سیستم‌های دریایی نیروی دریایی یا NAVSEA، اورکا یک زیردریایی دیزلی – الکتریکی پیشرفته، مستقل و بدون سرنشین با بخش محموله ماژولار برای اجرای انواع ماموریت‌های حیاتی به منظور افزایش توان زیر دریایی نیروی دریایی است.

یک زیردریایی بی صدا، مرگبار و بدون سرنشین

زیردریایی های اورکا براساس نمونه اولیه زیردریایی‌های خودران بدون سرنشین بزرگ (XLUUV) بوئینگ به نام Echo Voyager ساخته شده‌اند. اکو وویجر ۵۰ تن وزن و ۱۵.۵ متر طول و ۲.۶ متر عرض و ۲.۶ متر ارتفاع دارد. برد آن ۱۰,۴۶۰ کیلومتر و حداکثر عمق نفوذ آن ۱۱,۰۰۰ فوت است. نیروی دریایی مشخصات اورکا را منتشر نکرده است. اما اذعان کرده که این زیردریایی بدون سرنشین بزرگ‌تر از اکو وویجر است.

سیستم محرک الکتریکی دیزلی هیبریدی

زیردریایی های Orca از یک سیستم محرک الکتریکی دیزلی هیبریدی استفاده می‌کنند که به آن ها حداکثر سرعت ۸ گره دریایی را می‌دهد. موتورهای دیزلی برای کار کردن به اکسیژن نیاز دارند، بنابراین موتورهای دیزلی معمولاً نیاز دارند که به طور مرتب به سطح آب بیایند. با این حال، Orca از باتری برای مدت طولانی استفاده می کنند که به آن ها اجازه می دهد تا مدت بیشتری زیر آب بمانند.

قابلیت حمل بار

مانند یک وانت پیکاپ، مهم ترین ویژگی اورکا، قابلیت حمل بار آن است. محفظه بار به طول ۱۰.۳ متر در وسط زیردریایی قرار خواهد داشت. به گفته NAVSEA، این محفظه بر امکان “ادغام یکپارچه و بی نقص سنسورها، سیستم های ارتباطی و دیگر اجزای مخصوص ماموریت” را فراهم خواهد کرد.

محدودیت‌ها

در مورد کارهایی که اورکا می‌تواند انجام دهد، محدودیت زیادی وجود ندارد. برای مثال می تواند نقش پیشاهنگ برای ناوهای هواپیمابر و دیگر نیروهای عملیاتی، شناسایی کشتی ها و زیردریایی های دشمن، پیش از اینکه کشتی های سرنشین دار وارد فضای دریایی مذکور شوند را انجام دهد. این زیردریایی می تواند مخفیانه به دارایی های دریایی دشمن نزدیک شده و سپس ارتباطات الکترونیکی نیروهای دشمن در خشکی یا دریا را تحت نظر بگیرد، در حالی که اندازه کوچک آن تشخیص اورکا را دشوار می کند.

قابلیت عملیات در وضعیت اختلال ماهواره‌ای GPS

اگر ماهواره های GPS آمریکا مختل شوند، اورکا می تواند در مسیر هواپیماهای جنگی یا موشک‌های کروز آمریکایی که ماموریتی دوربرد را انجام می‌دادند، به سطح بیاید و داده‌های موقعیت یابی را هنگام عبور این هواپیما از بالای سرش به آن‌ها مخابره کند. این زیردریایی حتی می تواند پس از یک نبرد به دنبال ملوانان و هواگردهای گمشده بگردد و به عملیات نجات در مکان هایی که ممکن است دشمن هنوز در کمین باشد، کمک کند.

قابلیت جایگزینی

این ها همه تنوع در ماموریت هایی هستند که زیردریایی ها به طور سنتی انجام داده اند، اما استفاده از اورکا به جای آن ها به این معنی است که زیردریایی های تهاجمی آمریکا، مانند زیردریایی های تهاجمی کلاس لس آنجلس، سی وولف و ویرجینیا، دیگر می توانند روی غرق کردن کشتی های دشمن تمرکز کنند.

قابلیت حمل سلاح

نیروی دریایی اشاره ای به توانایی اورکا در زمینه حمل سلاح نکرده است، اما قطعاً چنین قابلیتی را خواهد داشت. در ماه مه ۲۰۲۲، مدیر برنامه نیروی دریایی برای سیستم های دریایی بدون سرنشین در جلسه انجمن جنگ مین صحبت کرد و اظهار داشت که اورکا از محفظه محموله خود برای حمل مین به یک مکان مین گذاری استفاده خواهد کرد. پس از آن، این زیردریایی رباتیک می تواند به آرامی مین ها را کار گذاشته و سپس به یک بندر خودی بازگردد.

قابلیت حمل محموله

ترکیب قابلیت حمل بار، برد بالا و بدون سرنشین بودن اورکا، آن را به گزینه ای مناسب برای ماموریت های پرخطر تبدیل کرده است. برای مثال یک اورکا می تواند از پایگاه دریایی گوام در جزیره گوام راه افتاده و به تنگه تایوان برود. زمانی که به آنجا رسید، می تواند در مسیر پیش بینی شده هر نیروی مهاجم چینی که به سمت جزیره حرکت می کرد مین بکارد. این یک ماموریت بسیار خطرناک و ایده آل برای یک قایق بدون سرنشین خواهد بود.

سلاح های دیگری که در محفظه بار اورکا حمل می شوند می توانند موشک های ضد کشتی مانند موشک حمله دریایی یا موشک کروز حمله زمینی تاماهاک باشند .

نتیجه گیری

نیروی دریایی چین با سرعت زیادی در حال اضافه کردن کشتی های بیشتر است و پنتاگون ناوگان پکن را تا سال ۲۰۲۵ ، ۳۹۵ کشتی تخمین می‌زند. این تعداد حدود صد کشتی بیشتر از نیروی دریایی آمریکاست. اورکاها به اندازه زیردریایی‌های واقعی توانمند نیستند. اما می‌توانند کارهای مهمی انجام دهند که زیردریایی های سرنشین دار را آزاد می‌کند تا روی ماموریت‌های کشنده‌تر تمرکز نمایند.